Doradztwo Zawodowe. Konsultacje.

WEWNĄTRZSZKOLNY   SYSTEM   

DORADZTWA   ZAWODOWEGO

Szkoła Podstawowa  Integracyjnej nr 339

im. Raoula Wallenberga w

roku szkolnym 2024/2025

opracowała Magdalena Machaj – Starzyńska

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego powstał w oparciu o ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz. U. poz. 325) ogłoszono dnia 20 lutego 2019 r. obowiązuje od dnia 1 września 2019 r.

W sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno- pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach

ZAŁOŻENIA WEWNĄTRZSZKOLNEGO SYSTEMU DORADZTWA ZAWODOWEGO

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego (WSDZ) to dokument, który zawiera informacje o wszystkich działaniach, jakie prowadzi szkoła w danym roku szkolnym, aby wspomóc ucznia w świadomym planowaniu swojej ścieżki edukacyjno-zawodowej z uwzględnieniem jego mocnych stron, zainteresowań, umiejętności i predyspozycji zawodowych. Definiuje on: rolę i zadania osób, które są odpowiedzialne za poszczególne kwestie, czas i miejsce realizacji zadań, oczekiwane efekty i metody pracy.

WSDZ jest częścią planu wychowawczego szkoły i włączony jest do Statutu Szkoły. Odbiorcami tych zadań są uczniowie, rodzice, nauczyciele oraz instytucje, które wspomagają ten proces doradczy.

Założeniem Wewnątrzszkolnego Systemu Doradztwa Zawodowego jest to, że wybór zawodu nie jest przypadkowym aktem, a procesem, na który składają się różne decyzje podjęte na przestrzeni lat. Ważne jest, aby uświadamiać młodym ludziom, że na wybór satysfakcjonującego nas zawodu składa się  poznanie siebie (samoświadomość), wiedza na temat zawodów i ścieżek edukacyjnych oraz na temat rynku pracy, cechy osobowościowe ucznia, zainteresowania, umiejętności, mocne strony, wyznawane wartości, czynniki emocjonalne, ale i zdrowotne, a także wpływ otoczenia i własna motywacja. Działania całej rady pedagogicznej w ramach WSDZ muszą być wcześniej zaplanowane i realizowane wg harmonogramu pracy szkoły na dany rok szkolny i koordynowane przez szkolnego doradcę zawodowego czy osobę pełniącą funkcję koordynatora doradztwa zawodowego w szkole. Cała społeczność szkolna zobowiązana jest do regularnych oddziaływań wychowawczo-doradczych. WSDZ zakłada zarówno indywidualną, jak i grupową pracę z uczniami, rodzicami i nauczycielami.

 

ADRESATAMI WEWNĄTRZSZKOLNEGO SYSTEMU DORADZTWA ZAWODOWEGO SĄ:

• Uczniowie
• Rodzice
• Nauczyciele

 

Działania kierowane do uczniów:

1. udzielanie  porad, konsultacji indywidualnych;
2. prowadzenie zajęć grupowych związanych tematycznie z obszarami:  poznawanie własnych zasobów: świat zawodów i rynek pracy : rynek edukacyjny I uczenie się przez całe życie; planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych;
3. pomaganie uczniom w przygotowaniu teczek “porfolio”;
4. organizowanie spotkań z przedstawicielami instytucji rynku pracy;
5. stwarzanie  okazji do udziału w targach edukacyjnych;
6. umożliwienie udziału w spotkaniach informacyjnych z przedstawicielami szkół ponadpodstawowych;
7. organizowanie spotkań z przedstawicielami zawodów;
8. organizowanie wycieczek zawodowoznawczych;
9. umożliwienie dostępu do informacji edukacyjno-zawodowej poprzez strony internetowe, tablice informacyjne, e-dziennik;
10. udostępnianie materiałów multimedialnych,( gier edukacyjnych, filmów i innych e-zasobów) ułatwiających samopoznanie, podejmowanie decyzji edukacyjnych i zawodowych.

 

Działania kierowane do nauczycieli, wychowawców, specjalistów:

1. umożliwienie udziału w szkoleniach I kursach z zakresu doradztwa zawodowego,
2. udostępnianie zasobów z obszaru doradztwa zawodowego,
3. wspieranie w realizacji zadań z doradztwa zawodowego.

 

Działania kierowane do rodziców:

1. organizowanie spotkań informacyjno-doradczych z doradcą zawodowym w szkolenie,
2. inicjowanie kontaktów z przedstawicielami instytucji działających na rynku pracy,
3. prowadzenie konsultacji dotyczących decyzji edukacyjno-zawodowych uczniów,
4. informowanie o targach edukacyjnych,
5. udostępnianie informacji edukacyjnych  zawodowych

( biblioteczka publikacji, tablice informacyjne, e-dziennik),

6. włączanie rodziców w szkolne działania związane z orientacją zawodową i doradztwem zawodowym.

 

TREŚCI PROGRAMU ZAKRESU DORADZTWA ZAWODOWEGO DLA NAUCZYCIELI ODZIAŁÓW PRZEDSZKOLNYCH W SZKOŁACH PODSTAWOWYCH I INNYCH FORM WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO

Uczeń :

1. Poznanie siebie
2. Określ co lubi robić
3. Podkreśla co robi dobrze
4. Podkreśla przykłady różnych zainteresowań
5. Podejmuje działania i opisuje , co z nich wyniknęło dla niego i dla innych

Świat zawodów i rynek pracy :

Dziecko:

Odgrywa różne role zawodowe w zabawie

Podaje nazwy zawodów wykonywanych przez osoby w jego najbliższym otoczeniu i nazwy tych zawodów, które wzbudziły jego zainteresowanie oraz indyfikuje i opisuje czynności zawodowe wykonywane przez te osoby

Wskazuje zawody zaangażowane w powstawanie produktów codziennego użytku oraz w zdarzenia w których uczestniczyło

 

TREŚCI PROGRAMOWE Z ZAKRESU DORADZTWA ZAWODOWEGO DLA KLAS I-III
SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

1. Poznanie siebie

Uczeń:

1. opisuje swoje zainteresowania i określa, w jaki sposób może je rozwijać;
2. prezentuje swoje zainteresowania wobec innych osób;
3. podaje przykłady różnorodnych zainteresowań ludzi;
4. podaje przykłady swoich mocnych stron w różnych obszarach;
5. podejmuje działania w sytuacjach zadaniowych i opisuje, co z nich wyniknęło dla niego i dla innych.
6. Świat zawodów i rynek pracy

Uczeń:

1. odgrywa różne role zawodowe w zabawie;
2. podaje nazwy zawodów wykonywanych przez osoby w bliższym i dalszym otoczeniu oraz opisuje podstawową specyfikę pracy w wybranych zawodach;
3. opisuje, czym jest praca, i omawia jej znaczenie w życiu człowieka na wybranych przykładach;
4. omawia znaczenie zaangażowania różnych zawodów w kształt otoczenia, w którym funkcjonuje;
5. opisuje rolę zdolności i zainteresowań w wykonywaniu danego zawodu;
6. posługuje się przyborami i narzędziami zgodnie z ich przeznaczeniem oraz w sposób twórczy i niekonwencjonalny.
7. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie

Uczeń:

1. uzasadnia potrzebę uczenia się i zdobywania nowych umiejętności;
2. wskazuje treści, których lubi się uczyć;
3. wymienia różne źródła wiedzy i podejmuje próby korzystania z nich.
4. Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych

Uczeń:

1. opowiada, kim chciałby zostać i co chciałby robić;
2. planuje swoje działania lub działania grupy, wskazując na podstawowe czynności i zadania niezbędne do realizacji celu;
3. próbuje samodzielnie podejmować decyzje w sprawach związanych bezpośrednio z jego osobą.

 

TREŚĆ POGRAMOWE Z ZAKRESU DORADZTWA ZAWODOWEGO DLA KLAS IV- VI SZKOŁY PODSTAWOWEJ

1. Poznawanie własnych zasobów

Uczeń:

1. określa własne zainteresowania i uzdolnienia oraz kompetencje;
2. wskazuje swoje mocne strony oraz możliwości ich wykorzystania w różnych dziedzinach życia;
3. podejmuje działania w sytuacjach zadaniowych i ocenia swoje działania, formułując wnioski na przyszłość;
4. prezentuje swoje zainteresowania i uzdolnienia wobec innych osób z zamiarem zaciekawienia odbiorców.

 

2. Świat zawodów i rynek pracy

Uczeń:

1. wymienia różne grupy zawodów i podaje przykłady zawodów charakterystycznych dla poszczególnych grup, opisuje różne ścieżki ich uzyskiwania oraz podstawową specyfikę pracy w zawodach;
2. opisuje, czym jest praca i jakie ma znaczenie w życiu człowieka;
3. podaje czynniki wpływające na wybory zawodowe;
4. posługuje się przyborami i narzędziami zgodnie z ich przeznaczeniem oraz w sposób twórczy i niekonwencjonalny;
5. wyjaśnia rolę pieniądza we współczesnym świecie i jego związek z pracą.
6. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie

Uczeń:

1. wskazuje różne sposoby zdobywania wiedzy, korzystając ze znanych mu przykładów, oraz omawia swój indywidualny sposób nauki;
2. wskazuje przedmioty szkolne, których lubi się uczyć;
3. samodzielnie dociera do informacji i korzysta z różnych źródeł wiedzy.
4. Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych

Uczeń:

1. opowiada o swoich planach edukacyjno-zawodowych;
2. planuje swoje działania lub działania grupy, wskazując szczegółowe czynności i zadania niezbędne do realizacji celu;
3. próbuje samodzielnie podejmować decyzje w sprawach związanych bezpośrednio lub pośrednio z jego osobą.

 

TREŚCI PROGRAMOWE Z ZAKRESU DORADZTWA ZAWODOWEGO DLA KLAS VII – VIII
SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

Uczeń:

1. Poznawanie własnych zasobów
2. określa wpływ stanu zdrowia na wykonywanie zadań zawodowych;
3. rozpoznaje własne zasoby (zainteresowania, zdolności, uzdolnienia, kompetencje, predyspozycje zawodowe);
4. dokonuje syntezy przydatnych w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej informacji o sobie wynikających z autoanalizy, ocen innych osób oraz innych źródeł;
5. rozpoznaje własne ograniczenia jako wyzwania w odniesieniu do planów edukacyjno-zawodowych;
6. rozpoznaje swoje możliwości i ograniczenia w zakresie wykonywania zadań zawodowych i uwzględnia je w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej;
7. określa aspiracje i potrzeby w zakresie własnego rozwoju i możliwe sposoby ich realizacji;
8. określa własną hierarchię wartości i potrzeb.

 

2. Świat zawodów i rynek pracy

Uczeń:

1. wyszukuje i analizuje informacje na temat zawodów oraz charakteryzuje wybrane zawody, uwzględniając kwalifikacje wyodrębnione w zawodach oraz możliwości ich uzyskiwania;
2. porównuje własne zasoby i preferencje z wymaganiami rynku pracy i oczekiwaniami pracodawców;
3. wyjaśnia zjawiska i trendy zachodzące na współczesnym rynku pracy, z uwzględnieniem regionalnego i lokalnego rynku pracy;
4. uzasadnia znaczenie pracy w życiu człowieka;
5. analizuje znaczenie i możliwości doświadczania pracy;
6. wskazuje wartości związane z pracą i etyką zawodową;
7. dokonuje autoprezentacji;
8. charakteryzuje instytucje wspomagające planowanie ścieżki edukacyjno-zawodowej, w tym instytucje rynku pracy.

 

3. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie

Uczeń:

1. analizuje oferty szkół ponadpodstawowych i szkół wyższych pod względem możliwości dalszego kształcenia, korzystając z dostępnych źródeł informacji;
2. analizuje kryteria rekrutacyjne do szkół ponadpodstawowych w kontekście rozpoznania własnych zasobów;
3. charakteryzuje strukturę systemu edukacji formalnej oraz możliwości edukacji poza formalnej i nieformalnej;
4. określa znaczenie uczenia się przez całe życie.

 

4. Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych

Uczeń:

1. dokonuje wyboru dalszej ścieżki edukacyjno-zawodowej samodzielnie lub przy wsparciu doradczym;
2. określa cele i plany edukacyjno-zawodowe, uwzględniając własne zasoby;
3. identyfikuje osoby i instytucje wspomagające planowanie ścieżki edukacyjno-zawodowej i wyjaśnia, w jakich sytuacjach korzystać z ich pomocy
4. planuje ścieżkę edukacyjno-zawodową, uwzględniając konsekwencje podjętych wyborów.

 

METODY DYDAKTYCZNE (WYBRANE) PRACY NA WSZYSTKICH SZCZENBLACH NAUKI UCZNIÓW :

 

1. dyskusja;
2. seminarium;
3. wycieczka;
4. burza mózgów;
5. praca indywidualna;
6. praca w parach;
7. praca w grupie;
8. gry i zabawy interakcyjnie;
9. plakat;
10. kwestionariusze, ankiety, testy;
11. film edukacyjny;
12. zasoby Internetu;
13. port folio;
14. warsztaty,

 

WSPÓŁORGANIZATORZY TWORZĄCY WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZWODOWEGO

 

W Szkole Podstawowej Integracyjnej nr 339 w realizację działań związanych z doradztwem zawodowym zaangażowani są wszyscy członkowie Rady Pedagogicznej: dyrektor, nauczyciele, w tym nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej, pedagodzy specjalni, wychowawcy świetlicy szkolnej, bibliotekarze, specjaliści: pedagog, psycholog, doradca zawodowy oraz pielęgniarka szkolna.

 

Do zadań Dyrektora należy :

1. odpowiada za organizację działań związanych z doradztwem zawodowym,
2. współpracuje z doradcą zawodowym w celu realizacji WSDZ,
3. wspiera kontakty pomiędzy uczestnikami procesu orientacji zawodowej oraz doradztwa zawodowego w szkole a instytucjami zewnętrznymi,
4. zapewnia warunki do realizowania w szkole zajęć orientacji zawodowej    doradztwa zawodowego,
5. organizuje w szkole wspomaganie realizacji działań z zakresu orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego poprzez planowanie I przeprowadzenie działań mających na celu poprawę jakości pracy placówki w tym obszarze.

 

Do zadań DORADZY ZAWODOWEGO należy:

1. systematyczne diagnozowanie zapotrzebowania uczniów i słuchaczy na działania związane z realizacją doradztwa zawodowego;
2. prowadzenie zajęć z zakresu doradztwa zawodowego
3. opracowywanie we współpracy z innymi nauczycielami, w tym nauczycielami wychowawcami opiekującymi się oddziałami, psychologami lub pedagogami, programu oraz koordynowanie jego realizacji;
4. wspieranie nauczycieli, w tym nauczycieli wychowawców opiekujących się oddziałami, psychologów lub pedagogów, w zakresie realizacji działań określonych w programie, o którym mowa
5. koordynowanie działalności informacyjno-doradczej realizowanej przez szkołę, w tym gromadzenie, aktualizowanie i udostępnianie informacji edukacyjnych i zawodowych właściwych dla danego poziomu kształcenia;
6. realizowanie działań wynikających z programu

 

Do zadań Nauczycieli,  w tym nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej należy:

• określają mocne strony predyspozycje ,zainteresowania I uzdolnienia uczniów,
• eksponują w trakcie bieżącej pracy z uczniami związki realizowanych treści nauczania
• z treściami programowymi orientacji zawodowej I doradztwa zawodowego dla uczniów,
• prowadzą koła zainteresowań, zajęcia dodatkowe,
• organizują kąciki zawodowoznawcze,
• współpracują z doradca zawodowym oraz innymi specjalistami w zakresie realizacji   działań związanych z doradztwem zawodowym.

 

Do zadań Specjalistów  należy:

• określają mocne strony, predyspozycje, zainteresowania i uzdolnienia uczniów,
• włączają treści z zakresu orientacji zawodowej I doradztwa zawodowego w prowadzone przez siebie  zajęcia dla uczniów,
• współpracują z wychowawcami klas w ramach realizowania działań z zakresu orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego dla uczniów,
• włączają się w proces podejmowania przez uczniów decyzji edukacyjnych i zawodowych
• ( informacje dotyczące ucznia wynikające z pracy specjalisty)

 

Do zadań Nauczyciela – wychowawcy w świetlicy szkolne:

• włączają się w zajęcia realizowane w świetlicy szkolnej treści z zakresu orientacji zawodowej,
• organizują w sali kąciki zawodoznawcze,
• rozpoznają I wspierają w rozwoju zdolności I uzdolnienia uczniów.

 

Do zadań Nauczyciela-bibliotekarz należy:

• opracowuje, aktualizuje i udostępnia zasoby dotyczące doradztwa zawodowego,
• włącza się w organizowane przez szkołę i instytucje zewnętrzne wydarzenia z zakresu doradztwa zawodowego.

 

Do zadań Pielęgniarki szkolnej należy :

• współpracuje z doradcą zawodowym oraz nauczycielami i specjalistami w zakresie realizacji działań związanych z doradztwem zawodowym,
• udziela informacji o kwestiach zdrowotnych ważnych w kontekście zawodów wybieranych przez uczniów,
• organizuje dla uczniów spotkania dotyczące dbania o zdrowie i bezpieczeństwo oraz kształtowania właściwych  nawyków – adekwatnych do zawodów wybieranych przez uczniów.

 

EWALUACJA WEWNĄTRZSZKOLNEGO SYSTEMU DORADZTWA ZAWODOWEGO

 

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego oraz program realizacji są monitorowane. Za monitoring odpowiada bezpośrednio doradca zawodowy. Monitoring stanowi podstawę do okresowej ewaluacji i koniecznych modyfikacji WSDZ. Dyrektor, po konsultacji z doradcą zawodowym, ustala sposoby, zasady i harmonogram oraz obszary prowadzenia monitoringu i ewaluacji. Ewaluacja przeprowadzana jest w formie wybranej przez szkołę: co roku lub po całym cyklu kształcenia. Rada pedagogiczna, rodzice uczniów, osoby i instytucje z otoczenia gospodarczo-społecznego są informowani o realizacji doradztwa zawodowego w szkole. Działanie to ma charakter informacyjny, a także promujący szkołę i pracę doradcy zawodowego oraz osób zaangażowanych w zadania z doradztwa zawodowego

 

LITERATURA I MATERIAŁY POMOCNICZE

• Doradztwo Zawodowe Materiały edukacyjne dla klas 7-8 szkoły podstawowe Jacek Stojanowski
• Ekonomia stosowana podręcznik do przedsiębiorczości
• Jak towarzyszyć uczniom w rozwoju społeczno-zawodowym? Gry szkoleniowe i scenariusze zajęć do pracy z młodzieżą Iwonia Kania
• Jak towarzyszyć uczniom w rozwoju społeczno-zawodowym Wydawnictwo :Engram
• Metoda Projektu w Doradztwie Zawodowym Scenariusz warsztatów dla dzieci i młodzieży autora Joanna Nawój – Połoczańska
• Podstawy Doradztwa Kariery z ćwiczeniami rozwijającymi umiejętności doradcze w świecie edukacji i pracy we współpracy z Allenem E. Iveyem
• Scenariusz zajęć z zakresu rozwoju wydawnictwo Harmonia Magdalena Wegner – Jezierska
• Seria książeczek pt. „ Osoby z ograniczeniem sprawności na rynku pracy”, Wydawnictwo Academica SWPS
• Zakręcone Kariery części 1,2,3,4

 

Dodatkowe materiały pomocnicze :

• Materiałach z projektu WCIES „Kariery”